Những con sông và kiếp nhân sinh

Thứ hai - 14/09/2020 23:15 0

Đã lâu vì bận, không ghé Face. Hôm nay, nhân tìm tư liệu cho cuốn sách đang viết giở, tiện thể lướt qua, thấy có mấy người quen chia sẻ. Mình rất cảm ơn và trân trọng sự chia sẻ đó. Nghĩ rằng, trong biển đời mênh mông sóng gió, con người trở nên nhỏ bé đến mong manh. Chia sẻ là sự nương tựa cho mỗi thân phận chúng ta thêm chút bình an.

Những con sông và kiếp nhân sinh

Nghĩ về con người, lại nhớ đến những dòng sông nước Việt. Dù có dài nhất như sông Đồng Nai, hung dữ như sông Đà, đỏ nặng phù sa như sông Hồng hay hiền hòa như Sông Cầu nước chảy lơ thơ. Đến như sông Cửu Long, sắp ra đến biển rồi vẫn nặng lòng với Đất mà tự chia thành chín nhánh, để ôm trọn vùng đất vào lòng, trước khi buông bỏ, để ra với biển. Đúng thôi, bởi không có đất, sông làm gì có đôi bờ để thành thơ thành nhạc. Đến bé nhỏ như con sông Gon quê tôi, rồi cũng phải theo sông lớn mà ra biển. Ra biển rồi có con sông nào giữ được dòng chảy cho riêng mình đâu? Tất cả phải hòa vào nhau để có chung vị mặn mòi của biển, để có chung  màu xanh nước biển. Dù tiếc nuối, muốn chảy lại về nguồn nhưng chẳng có con sông nào làm được cả. Ra biển rồi đành hóa thành mưa mà trở về với nguồn vậy.

 

Trong kiếp nhân sinh này có bao nhiêu số phận? Tạo hóa khi làm ra con người - xét về hình thức - đều có chất lượng như nhau. Chỉ có một ít  bị khiếm khuyết. Nếu xét về nhân tâm, tạo hóa lại bí mật gieo vào lòng người những cung bậc cảm xúc “hỉ, nộ, ái, ố” và  ba thứ độc hại “Tham – Sân – Si”. Để tạo nên số phận chăng ? Để thử thách con người chăng? Chẳng biết nữa. Ngẫm trong đời có bao nhiêu người ở ngôi vị tôn quý, bởi đức trọng tài cao. Nhưng cũng có những người ở ngôi vị cao, vì đức hèn tài mọn mà bị đổ gãy.  Để rồi cay đắng mà thốt lên: “giá như” và “nếu”… Nhưng thôi, đừng hả dạ và vui mừng, oán trách về họ làm gì. Nỗi đau của họ cũng đã ngấm rồi. Làm đau thêm họ có ích gì cho mình đâu. Cũng có người phải cay đắng với cuộc sống lao tù chỉ vì không bao giờ nghĩ đến “giá như” và “nếu”. Cũng có người chịu cảnh lao tù bởi bị oan uổng. Họ đâu có quên giá như và nếu? Đáng tiếc thay! Đáng chia sẻ thay với họ. Có rất nhiều người, suốt đời nặng nỗi lo cơm áo. Đúng thôi. Bởi vì đối với con người, ai cũng vậy.“Dĩ thực vi thiên, dĩ thực vi bản” ( lo cái ăn lớn bằng trời, xem cái ăn là căn bản). Bởi “có thực mới được đạo”. Đành là vậy, nhưng có người quên mất lời dạy của Tiền Nhân “ Tri túc thường lạc” ( biết đủ là vui), mà cứ thế lao vào. Bởi tham để rồi phải trả giá. Và tự an ủi rằng “vì số nó thế”. Có đúng vậy không? Tiền Nhân cũng đã dạy rằng “Đức Năng Thắng Số”. Cụ Nguyễn Du cũng nói: “ Xưa nay nhân định thắng thiên cũng nhiều”.  Vậy cho nên, cũng tại mình cả thôi. Cũng có người thường oán trách người khác quên ơn. Tệ hơn là “lấy oán đền ân”. Cũng chẳng nên trách họ làm gì. Cụ Nguyễn Đình Chiểu đã từng dặn rằng : “Làm ơn há dễ trông người trả ơn” đó thôi. Người mang ơn không trả thì bạn đã có người khác trả thay. Đó là quy luật cân bằng chăng? Cũng không biết nữa. Người viết đây cũng đã bị nhiều người lấy oán trả ân nhưng cũng được rất nhiều “Quý nhân phù trợ”. Lại quy luật cân bằng chăng?. Vậy nên, Bạn có thể quên người mình giúp nhưng đừng bao giờ quên người giúp mình.

 

Nhìn nụ cười của hai bé Trúc Nhi và Diệu Nhi mà ta chảy nước mắt vì sung sướng, mừng cho hai bé. Nhìn người bố vừa bị tai nạn chưa lâu lại bị rắn hổ mang chúa cắn vào chân. Anh nghiến răng chịu đau quên mình, ôm theo con rắn độc vào viện. Cốt giữ con rắn bằng được để bán lấy mấy đồng, nộp tiền học cho con. Ta lại trào nước mắt vì xót xa cảnh nghèo khó. Rồi ta lại chảy nước mắt vui mừng vì người bố đã qua khỏi cơn nguy kịch và không phải đoạn chân. Liệu có bao nhiêu người con hiểu hết sự quên thân của bố mẹ vì con không? Hay lại cho bởi “cha mẹ sinh con, trời sinh tính” để tự an ủi, để tự bao biện cho mình? Lòng vị tha của bố mẹ là thế. Có công bằng không? Bố mẹ có bao giờ chi li phân tấc với con cái đâu? Có bao nhiêu cho hết bấy nhiêu mà.

 Hồi bé - người viết- mới lên 4-5 tuổi, trời lạnh, không có áo mặc. Cứ ở trần chạy chơi trên cái sân đất nhỏ bé trước nhà. Người Bác họ (góa chồng và vất vả nuôi bốn anh chị. Trong đó, có anh bị tật nguyền) đi qua. Thấy vậy, liền cởi chiếc áo nâu đang mặc ngoài, quàng lên cho mình. Trước đó, mình chẳng biết rét là gì. Nhưng khi được Bác mặc áo cho - chiếc áo dài đến quét đất. Trông mình giống như thầy tu. Lúc đó, mình cảm thấy ấm ran người. Hơi ấm chiếc áo nâu của Bác như ấm mãi với mình đến tận bây giờ. Nhớ Bác lắm! Thương Bác lắm! Khi mình biết nghĩ, biết thương thì Bác đã về cõi hư vô lâu lắm rồi. Ân hận lắm mà chẳng làm gì được. Chỉ cầu mong cho Bác được siêu thoát, về với cõi  trời Tây Cực lạc.

 

Lại mạo muội và thô thiển mà so sánh giữa con người và con vật. Con vật có bao giờ buông bỏ con đâu? “Hổ dữ không ăn thịt con”. Con cóc đẻ trứng dưới nước rồi lên bờ ngóng đợi những đứa con, đến ngày “đứt đuôi nòng nọc”, để sum họp cho thỏa lòng mẫu tử.  Nhưng rồi lại phải đấu tranh quyết liệt với chị trê để giành lại bằng được những đứa con rứt ruột đẻ ra mà không được. Đành đưa nhau ra tòa. May có thầy Chạch (cá chạch)  xử kiện thông minh và có tâm. Chờ nòng nọc đứt đuôi mới “tuyên án” nên cóc giành lại được những đứa con của mình. Kính trọng thầy Chạch quá!

Lại như con chuồn chuồn đẻ trứng trên mặt nước, rồi thản nhiên bay đi. Để mặc trứng nở thành tiểu ấu trùng. Rồi qua 8, 9 lần biến hóa thành thiếu trùng. Rồi sau đó, mới trở thành chuồn chuồn trưởng thành như chúng ta nhìn thấy.

 

Lại như con chim tu hú kia. Loài chim được mệnh danh “lưu manh nhất trong thế giới tự nhiên”. Chim mái chẳng biết nuôi con nên đẻ trộm trứng vào tổ chim chích. Chỉ chim chích thôi. Vì trứng chim chích và trứng chim tu hú rất giống nhau.  Chim chích “ ấp và nuôi hộ”,  để có đứa con nối dõi. Nếu chim mẹ không làm thế, liệu  bây giờ  ta có được nghe “tiếng chim tú gọi hè, báo mùa vải chín” không? Tu hú kia đáng khen đáng chê trách?

 

Tùy người vậy. Những con vật đó đã tuân theo luật đời của nó chứ có phải bởi lòng dạ nó đâu. Thế nhưng, có người lại nỡ đưa những sinh linh tội nghiệp vừa rứt ruột đẻ ra, vứt bỏ ở hố ga, bờ cỏ, gốc cây. Mặc nắng, mưa, rắn, rết. Nghĩ mà rùng mình, mà xót xa, mà trách giận.

Đến hiền lành, đẹp đẽ như hoa, ong mật có đến cũng chỉ dám bớt chút nhụy hoa. Rồi trả lại mật ngọt cho đời. Chứ ong chẳng lấy không. Thế nhưng bọn con sâu, cái kiến lại phũ phàng rứt cánh, cắn nhụy, “ phá hỏng một đời hoa”. Và rồi, lại bị người trồng hoa dùng “ thuốc trừ sâu” mà diệt bỏ. Lại quy luật cân bằng chăng? Nhưng thôi, chẳng thể bàn nhiều. Con người và con vật có khác nhau không trong mấy trường hợp này?

 

Dẫu biết rằng ngạn ngữ người Đức có câu “Mọi sự so sánh đều khập khiễng”. Mặc cho khập khiễng. Nếu không so sánh, tìm đâu ra những bước tiến cho nhân loại hôm nay. Lại có người vì danh vọng hão mà bất chấp tất cả. Để đạt bằng được, để hơn người. Con cá chày kia, vì tiếc không vượt qua được Vũ Môn để hóa thành rồng mà “ khóc đỏ cả mắt”. Nhưng có con cá nào hóa rồng được đâu? Mơ huyền, ước hão, vốn là bản tính của không ít người. Nếu không vứt bỏ, đời chỉ là sự chắp vá. Liệu rồi đây những con người như vậy có trả giá không? Chẳng biết được. Chỉ biết rằng, mọi thân phận trong kiếp nhân sinh này, cuối cùng đều đi về cõi hư vô. Cho dù ai cũng ít nhất một lần vướng bụi đời. Cũng rơi vào cảm xúc “hỉ, nộ, ái, ố” và mắc phải thứ độc hại “tham – sân si”.

 

Ngay đến như Đức Phật Thích ca Mâu ni. Xin lỗi Đức Phật. Khi còn là Thái tử Cồ đàm Tất Đạt Đa, cũng đã từng thành thân với công chúa Da - Du - Đà - La  và có con trai là La - hầu – La. Nhưng Ngài đã kịp Giác ngộ, từ bỏ hỷ, nộ, ái, ố và tránh được tham - sân – si. Để rồi Ngài trở nên bất tử, dạy lẽ sống cho bao kiếp nhân sinh. Nhiều người cứ đến chùa xin lộc Phật. Đức Phật có lộc đâu mà cho? Ngài chỉ dạy cách sống để tránh nghiệp chướng mà thôi. Nếu gọi đó là lộc Phật cũng được. Sự chia sẻ cho nhau  khi còn ở cõi nhân gian đó chính là trao lộc cho nhau vậy. Chứ khi về cõi hư vô rồi ai nhớ, ai quên. Người viết cũng đã tự đề trước thơ  bên bên mộ của mình thế này:

         Ai ngồi bên mộ của ta

         Chiều nay gió lạnh, nắng xa nhạt dần.

         Trải bao năm tháng phong trần

         Nay về gửi lại tấm thân chốn này.

         Ngàn thu mây trắng vẫn bay

         Đất trời dâu bể chốn này ai qua?

 

Và càng sống, con người càng nghiệm ra rằng: Đời người chỉ có hai thứ là sở hữu duy nhất của riêng mình. Đó là SỨC KHỎE và THỜI GIAN. Nếu ai không biết giữ gìn và tiết kiệm, đời chỉ là số không”. Rồi sẽ tiếc nuối đến tận cuối đời mà chẳng trách được ai.  

Nhân đọc về những dòng sông mà người viết cứ suy nghĩ những điều lộn xộn. Chẳng đầu chẳng cuối. Âu cũng là bởi cái tính hay nghĩ nó thế. Nếu có ai trách cứ, thì thôi, “ đành lòng vậy, bằng lòng vậy”.

                                                          Hà Nội, 23/8/2020

Tác giả: TS-LS Nguyễn Đình Đặng Lục

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Chia sẻ bài viết này:

  Ý kiến bạn đọc

ngaymoionline logo
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây